Malaysia Agreement 1963

Kemerdekaan dan Pembentukan Malaysia · Kronikel · 23 minit bacaan

Referendum Singapura Mengenai Penggabungan: Tiga Jawapan, Tiada Satu Pun Bertulis "Tidak Menyertai"

Rakyat Singapura Diminta Memilih Cara Penggabungan; Namun Golongan Pembangkang Bertegas Bahawa Pilihan Paling Penting Tiada pada Kertas Undi

Pada 1 September 1962, Singapura telah mengadakan referendum penggabungan. Terdapat tiga pilihan penggabungan pada kertas undi, tetapi tiada pilihan "tidak bergabung". Kerajaan menjelaskan bahawa semua kuasa politik utama telah menerima prinsip penggabungan, pertikaian hanyalah pada syarat-syaratnya; manakala pihak pembangkang seperti Barisan Sosialis menggesa pengundi membuang undi kosong. Option A akhirnya mendapat 70.8 peratus sokongan, manakala undi kosong mencatatkan 25.65 peratus. Beberapa bulan kemudian, Operation Coldstore telah menahan lebih seratus tokoh sayap kiri; dan enam bulan selepas itu, Malaysia ditubuhkan secara rasmi. Pintu telah dibuka, tetapi perdebatan tidak pernah ditinggalkan di luar.

Kemerdekaan dan Pembentukan Malaysia · Kronikel · 67 minit bacaan

Apa Itu Perkara 20 Sabah?

Yang Benar-benar Melindungi Sabah dan Sarawak Bukanlah Angka pada Poster Peringatan, Tetapi Tuntutan Mana yang Dimasukkan ke dalam Laporan, Perjanjian, Perlembagaan dan Undang-undang

Perkara Dua Puluh (20-point) di Borneo Utara dan Perkara Lapan Belas (18-point) di Sarawak adalah tuntutan rundingan yang dikemukakan sebelum pembentukan Malaysia, bukannya sebuah perlembagaan bertulis dengan dua puluh atau lapan belas peruntukan yang terus disalin masuk bulat-bulat ke dalam satu dokumen. Kepentingannya terletak pada keberanian membawa kegusaran mengenai imigresen, agama, bahasa, tanah, status pribumi, kewangan dan perwakilan ke meja rundingan. Jawatankuasa Antara Kerajaan (IGC) kemudiannya menukarkan banyak daripada tuntutan ini kepada jaminan-jaminan khusus dalam laporan IGC, Perjanjian Malaysia (MA63), pindaan perlembagaan dan undang-undang negeri. Oleh itu, tuntutan-tuntutan ini tidak boleh dianggap sekadar kertas kosong yang tiada nilai perundangan, dan tidak juga boleh dianggap setiap laungan slogan itu adalah secara terus dan mutlak satu peruntukan perlembagaan yang tidak boleh diubah.

Kerajaan Perpaduan dan Janji Reformasi · Debat · 9 minit bacaan

Adakah Autonomi Sabah dan Sarawak Perlu Dikembangkan?

Enam Puluh Tahun Perjanjian Malaysia: Kontrak atau Penurunan Kuasa Sehala?

Perjanjian Malaysia 1963 menjanjikan autonomi Sabah Sarawak, namun pindaan perlembagaan 1976 menurunkan taraf kedua-dua negeri kepada negeri biasa, dengan royalti minyak dipangkas daripada kira-kira 40% kepada 5%. Kadar kemiskinan Sabah 17.7% adalah tiga kali ganda purata nasional. Selepas enam puluh tahun, adakah ini hutang persekutuan atau dividen integrasi?

Kerajaan Perpaduan dan Janji Reformasi · Risalah · 4 minit bacaan

Perjanjian Enam Puluh Tahun, Dua Puluh Sembilan Tuntutan

Penyerahan Pelabuhan Bintulu kepada Sarawak pada 2026 adalah sebahagian daripada perjanjian 1963 yang masih dituntut pelaksanaannya sehingga kini

Pada 21 Julai 2026, Pelabuhan Bintulu diserahkan kepada kerajaan negeri Sarawak — salah satu daripada 29 tuntutan MA63, dan yang kesembilan dilaksanakan oleh kerajaan Anwar. Selepas 59 tahun dan 11 kerajaan, ini membuktikan dua perkara: kuasa mengikat perjanjian itu adalah nyata; dan kelambatan pelaksanaannya, juga adalah nyata.